Plastry na nos, tradycyjnie stosowane w celu łagodzenia zatkanego nosa podczas snu, stają się coraz bardziej popularne wśród sportowców i entuzjastów fitnessu. Od zawodowych tenisistów po zawodników Hyroxu – coraz więcej osób przykleja te paski do nosa podczas treningów, twierdząc, że poprawiają one przepływ powietrza i wydajność. Ale czy jest to legalna technika, czy tylko kolejny trend fitness?
Nauka o lepszym oddychaniu
Pomysł opiera się na podstawowej fizjologii. Zastawka nosowa, najwęższa część kanału nosowego, może ograniczać przepływ powietrza, szczególnie jeśli jest naturalnie wąska, uszkodzona lub występuje stan zapalny. Płatki na nos delikatnie rozciągają chrząstkę nozdrzy, poszerzając kanał i ułatwiając oddychanie. Według Gregory’ego Levitina, otolaryngologa z Mount Sinai, może to spowodować powstanie „kilku milimetrów więcej przestrzeni… co może prowadzić do wykładniczego wzrostu przepływu powietrza”.
Podczas treningu organizm potrzebuje więcej tlenu. Lepsze oddychanie przez nos teoretycznie skuteczniej dostarcza tlen do mięśni, narządów i tkanek, potencjalnie poprawiając wytrzymałość, siłę i VO2 max (maksymalną ilość tlenu, którą organizm może wykorzystać podczas ćwiczeń). Sakina Payne, otolaryngolog z Teksasu, wyjaśnia, że lepsze dotlenienie pozwala mięśniom i narządom na wydajniejsze funkcjonowanie.
Co mówią badania
Choć koncepcja brzmi obiecująco, dowody naukowe są mieszane. Metaanaliza z 2021 r. obejmująca 19 badań wykazała, że stosowanie plastrów na nos podczas ćwiczeń nie prowadzi do znaczącej poprawy VO2max, tętna ani postrzeganego wysiłku. Jednak eksperci nadal uważają, że mogą być przydatne.
Erich P. Voigt, dyrektor oddziału otolaryngologii na Uniwersytecie Nowojorskim w Langone, sugeruje, że plastry na nos mogą być szczególnie przydatne dla osób, które już mają trudności z oddychaniem lub mają problemy strukturalne, takie jak skrzywiona przegroda nosowa lub zapadnięta zastawka nosowa. W przypadku osób cierpiących na te schorzenia plastry na nos mogą stanowić niechirurgiczny sposób poprawy przepływu powietrza.
Kto powinien rozważyć użycie bandaży na nos?
Plastry na nos nie są magiczną pigułką dla każdego. Jeśli oddychasz komfortowo podczas ćwiczeń, prawdopodobnie nie warto na to wydawać pieniędzy. Jeśli jednak masz trudności z oddychaniem przez nos, odczuwasz szczypanie podczas wdechu lub masz znaną niedrożność nosa, warto je wypróbować.
Na rynku dostępne są również opcje: plastry magnetyczne, np. firmy Intake, zapewniają większą rozciągliwość niż standardowe plastry samoprzylepne. Oddychaj prawidłowo to kolejny popularny wybór, często zalecany przez lekarzy.
Poza opatrunkami: inne rozwiązania
W przypadku utrzymujących się problemów z oddychaniem eksperci zalecają konsultację z otolaryngologiem. Możliwości obejmują zabiegi chirurgiczne mające na celu skorygowanie problemów strukturalnych lub mniej inwazyjne metody leczenia, takie jak aerozole do nosa w przypadku alergicznego zapalenia. Można również rozważyć rozwiązania niestandardowe, takie jak stożki noskowe.
Ostatecznie plastry na nos mogą okazać się użytecznym narzędziem poprawiającym przepływ powietrza podczas ćwiczeń, zwłaszcza dla osób cierpiących na istniejące wcześniej problemy z oddychaniem. Choć badania wciąż trwają, potencjalne korzyści – lepsze natlenienie, zwiększona wytrzymałość i ogólna wydajność – sprawiają, że niektórzy sportowcy powinni je rozważyć.
